DANH MỤCDANH MỤC

Chi tiết tin bài

                                                                                                                                      Th.s Nguyễn Thị Thanh Huyền

                                                                                                                               Giảng viên Khoa Xây dựng Đảng

Vận dụng các Nghị quyết của Đảng vào hoạt động giảng dạy là nhiệm vụ thường xuyên đối với giảng viên một trường chính trị. Khoa Xây dựng Đảng đảm nhiệm giảng dạy một số bài trong bộ môn: Đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam về các lĩnh vực của đời sống xã hội thì việc cập nhật các Nghị quyết của Đảng trong các bài giảng là không thể thiếu.

Bài “Quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam về chính sách xã hội” với mục tiêu là trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về một số vấn đề xã hội và chính sách xã hội,  những quan điểm và một số chính sách xã hội  nhằm giải quyết các vấn đề xã hội  cấp bách hiện nay ở nước ta. Đây là một bài giảng có rất nhiều nội dung được đề cập đến và những nội dung đó đều rất thực tiễn gắn liền với cuộc sống. Chính vì vậy, học viên, thông qua bài giảng có thể nhận thức đúng về các chính sách của Đảng và Nhà nước ta, từ đó ít nhiều vận dụng vào giải quyết các vấn đề chính sách xã hội ở địa phương, đơn vị. Tuy nhiên, hiện nay trong giáo trình  vẫn chưa kịp thời cập nhật những nghị quyết mới này. Chính vì vậy, nếu người giảng viên không kịp thời cập nhật những nghị quyết mới này thì sẽ khó có thể phát huy được hiệu quả bài học.

Theo tôi thiết nghĩ, với bài này xác định trọng tâm là những quan điểm và một số chính sách xã hội nhằm giải quyết các vấn đề xã hội  cấp bách hiện nay ở nước ta, người giảng viên trên cơ sở những nội dung cơ bản của bài giảng cần xác định những vấn đề cấp bách về chính sách xã hội hiện nay ở nước ta là gì, và cần truyền tải tới học viên những quan điểm mới của Đảng đối với những vấn đề xã hội đó trong tình hình hiện nay như thế nào để học viên có thể cập nhật tình hình.

Cụ thể, đối với Nghị quyết số 21-NQ/TW, Hội nghị trung ương 6 khóa XII chúng ta có thể vận dụng một số điểm mới về quan điểm của Đảng  về chính sách dân số trong bài này như sau:

Trước hết, giảng viên cần cung cấp cho học viên thấy được: Sự cần thiết phải thay đổi chính sách về dân số ở nước ta hiện nay để học viên thấy được  thay đổi chính sách dân số là nhu cầu cấp bách.

Thứ nhất, Việt Nam đang trong thời kỳ cơ cấu dân số "vàng", với số người trong độ tuổi lao động, hơn gấp đôi số người phụ thuộc. Đây là một cơ hội hiếm có, mỗi quốc gia chỉ trải qua một lần. Ðiều này mang lại nhiều thuận lợi về lao động nhưng cũng là thách thức về tạo việc làm và việc làm có năng suất, thu nhập cao. Cơ cấu dân số "vàng" sẽ trôi qua nhanh chóng nếu chúng ta không kịp thời khai thác cơ hội này.

Thứ hai, Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh nghiêm trọng. Năm 2017, tỷ lệ giới tính trong tổng dân số ở nước ta là 979 nam trên 1.000 nữ cao hơn tỷ lệ giới tính toàn cầu) khoảng 1.017 nam trên 1.000 nữ[1]. Nếu tình hình không được cải thiện, tình trạng này sẽ dẫn đến sự phát triển không bền vững về mặt xã hội.

Thứ ba, năm 2011, tỷ lệ người cao tuổi ở nước ta đã đạt 10%, tức là bước vào giai đoạn già hóa. Ở nhiều nước, để trở thành nước có dân số già phải mất 50 đến 70 thậm chí cả trăm năm, nhưng theo dự báo, Việt Nam, chỉ mất khoảng 27 năm, thuộc nhóm nước già hóa nhanh nhất thế giới. Trong khi đó, Việt Nam chưa có sự chuẩn bị tốt để thích ứng một xã hội già hóa, chăm sóc và phát huy giá trị người cao tuổi.

Thứ tư, mặc dù tỷ lệ dân thành thị thấp nhưng tốc độ di cư, đô thị hóa, tích tụ dân số diễn ra khá mạnh. Di dân góp phần thay đổi cơ cấu lao động theo hướng hiện đại, nâng cao năng suất lao động nhưng việc tích tụ dân số với mật độ rất cao cũng dẫn tới nhiều áp lực lên hạ tầng cơ sở; gây ách tắc giao thông, ô nhiễm môi trường…

Thông qua Nghị quyết này, giảng viên cần cung cấp cho học viên những thay đổi của chính sách dân số trong thời kỳ mới

Do tình hình dân số đã có những thay đổi, tác động sâu rộng đến sự phát triển bền vững của đất nước, cho nên, công tác dân số trở thành nội dung quan trọng trong Hội nghị lần thứ 6 BCHTW Ðảng khóa XII. Nghị quyết số 21 của Hội nghị lần thứ 6 BCHTW Ðảng khóa XII nêu rõ: "Chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Công tác dân số phải chú trọng toàn diện các mặt quy mô, cơ cấu, phân bố, đặc biệt là chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ hữu cơ với các yếu tố kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo đảm phát triển nhanh, bền vững".

Ðây là chủ trương lớn của Ðảng, là bước ngoặt lịch sử trong chính sách dân số của nước ta, khác biệt với chính sách dân số từ năm 1961 đến nay, vốn chủ yếu tập trung vào giảm sinh. Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý là chỉ chuyển "trọng tâm" chính sách, chứ không phải từ bỏ Kế hoạch hóa gia đình. Ðể duy trì mô hình gia đình hai con, đương nhiên phải áp dụng các biện pháp Kế hoạch hóa gia đình. Vấn đề là kế hoạch hóa gia đình sẽ được tổ chức theo phương thức mới, linh hoạt. Ðó là, tập trung ưu tiên vận động sinh ít con hơn ở vùng có mức sinh cao; duy trì kết quả ở những nơi đã đạt mức sinh thay thế; sinh đủ hai con ở những nơi có mức sinh thấp.

Trọng tâm của chính sách dân số, từ nay sẽ chuyển sang "dân số và phát triển". Trọng tâm đó được chỉ rõ: Phấn đấu duy trì ổn định vững chắc mức sinh thay thế; đưa tỷ lệ giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên; duy trì và tận dụng có hiệu quả lợi thế cơ cấu dân số "vàng", thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số, phân bố dân số phù hợp với quá trình phát triển.

Vận dụng  Nghị quyết 21 của Hội nghị lần thứ 6 BCHTW Đảng lần thứ XII vào giảng dạy, người giảng viên cần truyền tải tới học viên  những khó khăn trong  thực hiện chính sách dân số trong thời kỳ mới, và những bài học kinh nghiệm trong thực hiện thành công Nghị quyết TW4, khóa VII. Chính sách dân số  cần phải được lồng ghép vào kế hoạch hóa phát triển. Ðây là yêu cầu, cũng là giải pháp quan trọng khi chuyển trọng tâm chính sách dân số sang "dân số và phát triển".

Vận dụng văn kiện Nghị quyết số 21 Hội nghị Trung ương 6 khóa XII trong quá trình giảng dạy, giảng viên cần làm rõ giải thích cụ thể để học viên có thể tiếp cận nhanh hơn những chủ trương chính sách mới của Đảng và Nhà nước. Ở mỗi bài, tùy theo từng nội dung có thể khai thác làm rõ Nghị quyết ở những khía cạnh khác nhau.      



[1] Nguồn: https://danso.org/viet-nam/