DANH MỤCDANH MỤC

Chi tiết tin bài

Ths. Nguyễn Thị Vân Giang

Khoa Nhà nước – Pháp luật

Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp cơ sở là nhiệm vụ quan trọng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất chính trị, có đạo đức cách mạng, có chuyên môn nghiệp vụ, có năng lực thực tiễn để chỉ đạo, điều hành, hoặc trực tiếp giải quyết các vấn đề được giao trên nguyên tắc kết quả, hiệu quả và chất lượng công việc. Để thực hiện được mục tiêu này, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp cơ sở cần đáp ứng được các yêu cầu cơ bản sau:

Thứ nhất, Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp cơ sở phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn hoạt động của đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở; phải đáp ứng được yêu cầu thực hiện chức năng, nhiệm vụ của từng vị trí cán bộ.

Thực tiễn ở cơ sở đòi hỏi đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở phải có năng lực lãnh đạo, quản lý. Đó là khả năng quyết đoán, giải quyết vấn đề nhanh chóng, chính xác, tránh để sự việc kéo dài hoặc đưa ra các quyết định sai lầm gây phẫn nộ, phản ứng của người dân, thậm chí còn xảy ra xung đột làm mất ổn định chính trị - xã hội ở cơ sở. Năng lực lãnh đạo, quản lý còn được thể hiện ở năng lực sáng tạo: khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn, vận dụng cái chung vào những tình huống cụ thể; khả năng cụ thể hoá, hiện thực hoá đường lối, chính sách; khả năng tổ chức, tập hợp lực lượng thành phong trào hành động, kỹ năng, kỹ xảo xử lý công việc; ở năng lực quan hệ, cảm hoá, tập hợp lực lượng để hiện thực hoá đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước vào đời sống thực tiễn. Gần gũi với dân, cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã thấu hiểu dân, biết kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của dân trong sản xuất và trong cuộc sống; giúp dân phát triển kinh tế, thoát nghèo, vươn lên làm giàu; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân; thúc đẩy sự phát triển các mặt của đời sống xã hội, đảm bảo cho cơ sở phát triển một cách năng động, sáng tạo và bền vững.

Thứ ba, Công tác đào tạo, bồi dưỡng năng lực lãnh đạo, quản lý cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở phải đáp ứng được yêu cầu đổi mới, chỉnh đốn Đảng, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng hoạt động của các tổ chức đoàn thể nhân dân trong hệ thống chính trị cơ sở hiện nay. Đổi mới và chỉnh đốn Đảng đòi hỏi cán bộ chủ chốt cấp cơ sở phải có bản lĩnh vững vàng, trước hết là bản lĩnh chính trị của người cán bộ. Có bản lĩnh chính trị giúp cán bộ không bị tác động, ảnh hưởng của những yếu tố tiêu cực, không vướng vào những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa; không bị những cám dỗ từ mặt trái cơ chế thị trường, từ chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng hoạt động của các tổ chức đoàn thể đòi hỏi đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở phải có trình độ, năng lực, có tác phong làm việc khoa học, hiệu quả, vì dân, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Sửa bỏ bệnh quan liêu, nói nhiều làm ít, nói mà không làm, nói thì hay nhưng làm thì dở, nói một đằng, làm một nẻo. Bỏ lối làm việc tùy tiện, nặng về hành chính, cửa quyền, hách dịch, tham ô, hối lộ, ức hiếp quần chúng của một bộ phận cán bộ.

Thứ tư, Nội dung, chương trình, phương pháp, thời gian đào tạo, bồi dưỡng phải được xây dựng theo hướng chọn lọc, thiết thực, phù hợp với đối tượng.

Nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng cần bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả, chú trọng cả rèn luyện phẩm chất đạo đức và trang bị kiến thức cả lý luận và thực tiễn; bồi dưỡng kiến thức cơ bản và hướng dẫn kỹ năng thực hành. Nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng tập trung theo hướng chuyên nghiệp, chuyên sâu, có trọng tâm, trọng điểm. Mỗi chức danh, mỗi vị trí lãnh đạo, quản lý được bồi dưỡng những kiến thức và kỹ năng phù hợp, thiết thực với công việc đang đảm nhận. Cần cập nhật kịp thời những kiến thức mới về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, của địa phương; cung cấp kỹ năng, bài tập xử lý các tình huống đã, đang và sẽ phát sinh trong thực tiễn nhằm đảm bảo không những nâng cao được kiến thức lý luận chính trị, nghiệp vụ, kỹ năng thực hành mà còn nâng cao được bản lĩnh chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống lành mạnh, gần dân cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cơ sở. Mặt khác, phải coi trọng đào tạo, bồi dưỡng toàn diện để trong công tác cán bộ có thể luân chuyển, thay nhau đảm nhận các vị trí công tác, theo phương châm một cương vị công tác có nhiều người đảm nhận và một cán bộ có thể làm được nhiều công việc.

Cơ sở của việc xác định nội dung của chương trình đào tạo, bồi dưỡng là yêu cầu của thực tiễn địa phương, yêu cầu của người học (cần thiết/thiết thực) (thiếu gì/cần gì/học nấy); năng lực, trình độ của người học (phù hợp/có ích); thời gian, kinh phí (tiết kiệm/hiệu quả); khả năng (kiến thức, kinh nghiệm, năng lực tổ chức lớp/khóa học của cơ sở đào tạo, của giáo viên/giảng viên/báo cáo viên; tham khảo các chuyên gia, cán bộ lãnh đạo của các ban, ngành Trung ương, các cán bộ khoa học và thực tiễn có liên quan, v.v..).

Về phương pháp giảng dạy và học tập trong chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã cần phải được tiến hành theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, lấy người học làm trung tâm, người học tham gia tích cực vào quá trình đào tạo; giúp học viên tiếp tục tự học, bổ sung, mở rộng và nâng cao kiến thức, rèn luyện về phương pháp tư duy, khả năng vận dụng giải quyết tình huống thực tiễn; vận dụng các cách tiếp cận và phương pháp khoa học để phát triển năng lực, kỹ năng người học, đáp ứng các yêu cầu của công việc, nhiệm vụ hiện tại và sự thách thức, thay đổi trong tương lai.

Thời gian bồi dưỡng nên thực hiện theo hướng rút ngắn thời gian cho mỗi lần/khóa bồi dưỡng, tăng tần suất các lần/khóa bồi dưỡng chức danh cho mỗi cán bộ, công chức trong thời gian công tác.

Thứ năm, Đội ngũ giảng viên phải là những cán bộ giảng dạy chuẩn, được đào tạo chính quy, có năng lực chuyên môn tốt, có phương pháp sư phạm, có bản lĩnh chính trị, có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống trong sạch, giản dị. 

Đội ngũ giảng viên có vai trò quyết định chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cơ sở. Muốn có được những học trò giỏi thì trước tiên phải có những người thầy xuất sắc. Chất lượng đào tạo, bồi dưỡng phụ thuộc rất nhiều vào tính tích cực trong giảng dạy của giảng viên, thể hiện ở lòng say mê với hoạt động giảng dạy, sự chủ động, sáng tạo, ham học hỏi, tìm kiếm tri thức nhằm tổ chức thực hiện tốt hoạt động giảng dạy, qua đó không chỉ làm cho bài giảng có chất lượng cao hơn, hấp dẫn hơn, mà còn nâng cao tinh thần, trách nhiệm của giảng viên, kích thích được học viên học tập, lôi cuốn được đồng nghiệp hăng hái làm việc,… từ đó nâng cao được chất lượng, hiệu quả đào tạo. Uy tín của người giảng viên có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy, do đó giảng viên phải là những người có phẩm chất chính trị, đạo đức trong sáng; có trình độ nghề nghiệp, có kiến thức toàn diện; có năng lực và trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có năng khiếu sư phạm, tích cực cải tiến, đổi mới phương pháp và sử dụng các phương tiện giảng dạy hiện đại để từ đó có sức mạnh cảm hoá lớn, thu hút, lôi kéo, định hướng và điều khiển hoạt động học của người học. Nhiệm vụ của người giảng viên không chỉ trình bày những vấn đề lý luận máy móc, đơn thuần mà phải “thổi hồn” vào bài giảng, làm cho mỗi tiết học trở nên sống động, gần gũi với thực tiễn. Đội ngũ giảng viên cần phải được đào tạo chính quy (bài bản) và cần được đào tạo lại, thường xuyên phải được bồi dưỡng để không ngừng nâng cao kiến thức và trình độ, phải đổi mới phương pháp giảng dạy để đáp ứng với đòi hỏi ngày càng cao của bản thân hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. 

Đổi mới phương pháp giảng dạy không có nghĩa là chuyển sang sử dụng các phương tiện giảng dạy hiện đại, mà đổi mới cách dạy và cách học sao cho thích hợp từng đối tượng học viên tạo hưng phấn, kích thích học viên suy nghĩ, phát triển tư duy, sáng tạo trong học tập, nghiên cứu và trong hoạt động thực tiễn ở địa phương. Nếu trước đây chú ý nhiều đến giảng dạy lý thuyết, thì nay cần quan tâm đến thời gian thảo luận, dạy học theo cách nêu vấn đề, tăng cường đối thoại, giao tiếp giữa giảng viên và học viên, ra các bài tập xử lý tình huống và gợi ý các phương án xử lý. Mặt khác quản lý tốt khâu tự học, khuyến khích học viên đến thư viện Nhà trường tham khảo, nghiên cứu thêm những thông tin, những kiến thức ngoài giáo trình để nâng cao trình độ nhận thức.

Thứ sáu, Cần đảm bảo đầy đủ, thường xuyên các điều kiện vật chất cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã; như:

Để tạo căn cứ pháp lý cho cán bộ được tham gia đào tạo, bồi dưỡng, cần phải đảm bảo đầy đủ quy định của các tổ chức Đảng, của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về chế độ đào tạo, bồi dưỡng bắt buộc đối với đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã.

Cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc, phương tiện phục vụ cho giảng dạy và học tập cần phải được trang bị theo hướng đồng bộ và hiện đại tại các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy.

Cơ chế, chính sách mới về đào tạo, bồi dưỡng, trong đó quan tâm chế độ chính sách cho giảng viên và người học, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, phù hợp với tình hình thực tế, tạo động lực cho hoạt động giảng dạy, học tập./.