DANH MỤCDANH MỤC

Chi tiết tin bài

                                                                                                                        Th.s Đoàn Trinh Nam

                                                                                                                                     Trưởng khoa Xây dựng Đảng

Sinh thời, Hồ Chí Minh rất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, đào tạo con người. Người nói đến “lợi ích trăm năm” và mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội là những quan điểm mang tầm vóc chiến lược, cơ bản, lâu dài nhưng cũng rất cấp bách. Nó liên quan đến nhiệm vụ “trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa và “trồng người”. Tất cả những điều này phản ánh tư tưởng lớn về tầm quan trọng có tính quyết định của nhân tố con người: Tất cả vì con người, do con người. Như vậy, con người phải được đặt vào vị trí trung tâm của sự phát triển. Nó vừa nằm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, vừa nằm trong chiến lược giáo dục - đào tạo.

Theo Hồ Chí Minh, muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa. Con người xã hội chủ nghĩa đương nhiên phải do chủ nghĩa xã hội tạo ra. Song, điều này không có nghĩa là tất cả phải và có thể trở thành con người xã hội chủ nghĩa thật đầy đủ và hoàn thiện ngay một lúc. Vì vậy, ngay từ đầu phải đặt ra nhiệm vụ xây dựng con người có những phẩm chất cơ bản, tiêu biểu cho con người mới xã hội chủ nghĩa. Công việc này là một quá trình lâu dài, không ngừng hoàn thiện và thuộc về trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, gia đình cũng như mỗi cá nhân. Mỗi bước xây dựng những con người như vậy là một nấc thang xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đây là mối quan hệ biện chứng giữa xây dựng chủ nghĩa xã hội và con người xã hội chủ nghĩa.

Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người mới xã hội chủ nghĩa có hai mặt gắn bó chặt chẽ với nhau. Một là, kế thừa những giá trị tốt đẹp của con người truyền thống Việt Nam. Hai là, hình thành những phẩm chất mới, như: có tư tưởng, đạo đức, tác phong xã hội chủ nghĩa, có trí tuệ, tầm nhìn và bản lĩnh vững vàng để làm chủ bản thân, đất nước; có lòng nhân ái, vị tha, độ lượng.

 Với ý nghĩa đó, chiến lược “trồng người” trở thành nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên, để thực hiện chiến lược này, cần có nhiều biện pháp nhưng giáo dục - đào tạo là biện pháp quan trọng nhất. Bởi vậy, ngay sau khi đất nước giành được độc lập, Hồ Chí Minh đã biến khát vọng chủ trương “khai dân trí’ thành hiện thực. Trong việc “trồng người”, Hồ Chí Minh bắt đầu từ xây dựng nền tảng đạo đức. Người đòi hỏi tất cả mọi người phải trau dồi đạo đức cách mạng và tinh thông nghiệp vụ. Nói cách khác, nội dung và phương pháp giáo dục phải toàn diện cả đức, trí, thể, mỹ, trong đó, “đức” là gốc, là nền tảng cho tài năng phát triển. Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh còn chỉ rõ “trồng người” là công việc “trăm năm”, không thể nóng vội, tùy tiện, đến đâu hay đến đó. Người coi việc giáo dục, đào tạo và rèn luyện cán bộ là một việc làm thường xuyên, bền bỉ và lâu dài; phải làm công phu, tỉ mỉ như “người làm vườn vun trồng những cây cối tốt tươi”. Người đặc biệt quan tâm tới việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, coi “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”.  

Có thể khẳng định rằng chiến lược “trồng người” của Hồ Chí Minh đã bao quát một vấn đề rộng lớn từ giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ, trong đó nổi bật là sự quan tâm chăm sóc của Người đối với thế hệ trẻ. Hồ Chí Minh luôn căn dặn thế hệ trẻ phải không ngừng nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, khoa học - kỹ thuật và chuyên môn, nghiệp vụ để làm chủ. Theo Người, muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì nhất định phải có học thức. Chủ nghĩa xã hội kết hợp với khoa học nhất định đưa loài người tới hạnh phúc vô tận.

Trong chiến lược “trồng người”, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ con người xã hội chủ nghĩa trước hết phải là những con người có đạo đức cách mạng, giác ngộ lý tưởng xã hội chủ nghĩa, suốt đời sống và chiến đấu vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân; phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư thì mới đủ sức đánh bại chủ nghĩa cá nhân, mới là “con người hoàn toàn”. Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh đã có những chỉ dẫn thiết thực và cụ thể về cách sử dụng cán bộ, về phép dùng người và chú trọng xã hội hóa giáo dục cũng như sự cần thiết phải đổi mới và phát triển giáo dục. Người nhấn mạnh yêu cầu phải hiểu và đánh giá đúng cán bộ, bởi vì biết đánh giá đúng cán bộ mới sử dụng đúng người; phải biết “khéo dùng cán bộ”, đặt đúng người, đúng việc. Có như vậy, người cán bộ sẽ phát huy được sở trường, tài năng và sáng tạo trong thực tế.

Chiến lược “trồng người” trong tư tưởng Hồ Chí Minh đã được Đảng Cộng sản Việt Nam nghiên cứu, vận dụng một cách hiệu quả vào thực tiễn xây dựng, phát triển và hoàn thiện con người mới ở mỗi bước đi của cách mạng.

Kế thừa các kỳ Đại hội trước đây, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã nêu lên một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng, đó là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường tiềm lực khoa học, công nghệ, trong đó chú trọng việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Đại hội cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo theo hướng mở, hội nhập, xây dựng xã hội học tập, phát triển toàn diện năng lực, thể chất, nhân cách, đạo đức, lối sống, ý thức tôn trọng pháp luật và trách nhiệm công dân.

Những thành tựu to lớn của hơn 30 năm đổi mới đất nước càng chứng tỏ thêm bản lĩnh vững vàng, tư duy nhạy bén và sáng tạo của Đảng trong lãnh đạo xây dựng, phát triển và hoàn thiện con người mới xã hội chủ nghĩa ở thời kỳ mở cửa, hội nhập. Điều dó còn khẳng định tính đúng đắn và kịp thời của Đảng khi trở về với tư tưởng Hồ Chí Minh và vận dụng chiến lược “trồng người”của Người vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của đất nước hiện nay.