DANH MỤCDANH MỤC

Chi tiết tin bài

                                                                             Ths. Nguyễn Thị Mây

                                                                    Giảng viên khoa Lý luận cơ sở

Trong sự nghiệp cách mạng, cán bộ luôn là vấn đề nổi lên hàng đầu và giữ vai trò trọng yếu. Họ vừa có ý nghĩa quyết  định đối với công tác xây dựng Đảng, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng; đồng thời còn có ý nghĩa quyết định đối với sự thành bại của các cuộc đấu tranh cách mạng. Khi nói về vai trò của cán bộ, chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng. Vì vậy, cán bộ là cái gốc của mọi công việc”(1). Khi rút ra những kinh nghiệm trong công tác xây dựng Đảng, Người dạy: “ Có cán bộ tốt, việc gì cũng xong. Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hay kém”(2). Đây là khẳng định và được coi như chân lý của Người.

Xuất phát từ vai trò quan trọng của cán bộ nên sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định: “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”. “Huấn luyện cán bộ” là chức năng, nhiệm vụ của hệ thống trường Chính trị tỉnh bởi đây là nơi tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ở địa phương tạo nên đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên” phục vụ cho sự  phát triển của quê hương, đất nước.

Song, để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ này,  các trường Chính trị trong cả nước nói chung, trường Chính trị tỉnh Hà Nam nói riêng phải không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng mà trước hết phải nâng cao chất lượng trong mỗi bài giảng lý luận chính trị của giảng viên.  Thực tế cho thấy, bên cạnh những bài giảng lý luận chính trị của các giảng viên nhà trường đã đảm bảo yêu cầu về nội dung và phương pháp thì vẫn còn ít nhiều bài giảng lý luận chính trị của một số giảng viên  vẫn tồn tại  một số hạn chế nhất định như sau:

Thứ nhất, bài giảng thường nặng về lý luận, ít liên hệ với thực tiễn  hoặc có liên hệ thực tiễn nhưng vấn đề thực tiễn đưa ra chưa sát, chưa phù hợp với nội dung của bài.

Thứ hai, trong một số bài giảng, giảng viên dành quá nhiều thời gian trao đổi quá nhiều về các vấn đề thực tiễn, thậm chí đưa ra cả những vấn đề thực tiễn không liên quan đến những kiến thức lý luận cơ bản của chuyên đề nên bài học vô hình dung trở thành buổi nói chuyện phiếm và người học không được dung nạp những kiến thức lý luận cơ bản. 

Những hạn chế như trên trong một số bài giảng lý luận chính trị là do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân nhân chủ yếu là do chất lượng, hiệu quả hoạt động nghiên cứu thực tế của một bộ phận giảng viên trong nhà trường chưa cao. Vì vậy, trong thời gian tới muốn nâng cao chất lượng bài giảng lý luận chính trị của giảng viên thì trước hết cần nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu thực tế của giảng viên.

Hằng năm, nhà trường tổ chức cho giảng viên đi nghiên cứu thực tế và đây là nhiệm vụ quan trọng, không thể thiếu của người giảng viên nói chung và giảng viên trường Chính trị Hà Nam nói riêng. Để hoạt động nghiên cứu thực tế đạt hiệu quả, Ban Giám hiệu giao cho phòng chức năng là phòng Quản lý đào tạo – Nghiên cứu khoa học cùng các khoa chuyên môn xây dựng Kế hoạch Nghiên cứu thực tế trong năm và hình thức tổ chức đi nghiên cứu thực tế chủ yếu theo đoàn bao gồm cán bộ, giảng viên một khoa hoặc liên khoa hoặc một nhóm. Trong Kế hoạch Nghiên cứu thực tế cán bộ, giảng viên có thể đi nghiên cứu  tại địa phương thông qua việc về các xã, phường, thị trấn nghe cán bộ địa phương báo cáo về tình hình phát triển kinh tế - xã hội cũng như các lĩnh vực khác và trực tiếp thăm quan, tìm hiểu các khu di tích lịch sử; các mô hình, cơ sở sản xuất hoặc gặp gỡ, trao đổi với các cá nhân điển hình tiên tiến. Hoặc cán bộ, giảng viên đến nghiên cứu, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm và giao lưu với trường chính trị tỉnh khác.  Từ đó, giảng viên giữa các trường chính trị tỉnh tăng cường đoàn kết, hợp tác để cùng thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao. Sau mỗi đợt thực tế, đoàn nghiên cứu thực tế sẽ tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm và các giảng viên viết báo cáo thực tế nộp về phòng Quản lý đào tạo – Nghiên cứu khoa học.

 Hoạt động nghiên cứu thực tế như trên đã đạt được kết quả nhất định, giúp cho giảng viên được trải nghiệm thực tiễn, trau dồi kiến thức thực tiễn đảm bảo nguyên tắc lý luận gắn liền với thực tiễn trong mỗi bài giảng, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của nhà  trường từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác giáo dục lý luận chính trị hiện nay.

 Đối với giảng viên nhà trường, mỗi đợt đi nghiên cứu thưc tế là cơ hội để dung nạp kiến thức thực tiễn phong phú, sâu sắc, kịp thời từ đó bổ sung vào bài giảng, góp phần nâng cao chất lượng và tăng tính thuyết phục trong mỗi bài giảng, giúp cho người học dễ hiểu, dễ nhớ, dễ vận dụng trong công tác và trong cuộc sống. Đồng thời, mỗi đợt đi nghiên cứu thực tế giảng viên có cơ hội được giao lưu, chia sẻ với cán bộ địa phương, quần chúng nhân dân, là môi trường tốt để thể hiện khả năng làm công tác dân vận của người giảng viên. Vì vậy, trước mỗi đợt đi nghiên cứu thưc tế các giảng viên chuẩn bị nội dung cần tìm hiểu, thực hiện mọi yêu cầu và sự phân công của trưởng đoàn. Trong quá trình đi tìm hiểu thực tế, cán bộ, giảng viên nghe, ghi chép và trao đổi trực tiếp với cán bộ địa phương, tích cực tìm hiểu những vấn đề có tính thời sự, gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của bản thân và của nhà trường.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được như trên, hoạt động nghiên cứu thực tế của giảng viên nhà trường  vẫn còn một số hạn chế như sau:

- Một bộ phận giảng viên vẫn chưa tích cực, chủ động xây dựng kế hoạch nghiên cứu thực tế cá nhân mà chỉ đi thực tế theo kế hoạch của khoa, của nhóm nghiên cứu phục vụ đề tài khoa học. Khi có kế hoạch đi nghiên cứu thực tế của khoa, nhóm hầu hết các giảng viên đăng ký nội dung, chủ đề cần nghiên cứu nhưng vẫn còn chung chung, chưa phù hợp với nhiệm vụ chuyên môn được giao . Trong quá trình nghiên cứu thực tế, giảng viên nghe báo cáo một cách thụ động và đi nghiên cứu chỉ mang tính đối phó để sau khi kết thúc đợt thực tế, viết xong báo cáo thực tế và nộp về phòng chức năng là coi như đã hoàn thành xong nhiệm vụ nghiên cứu thực tế chứ chưa chú trọng đến chất lượng báo cáo thực tế hay kết quả thu được sau mỗi đợt thực tế.

- Thời gian đi nghiên cứu thực tế của cán bộ, giảng viên nhà trường ngắn và  thường chỉ từ 1 đến 5 ngày ( trong khi đó theo Điều 6, Quy chế giảng viên các trường Chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định thời gian đi nghiên cứu thực tế của giảng viên đang tập sự là 10 ngày/ năm, giảng viên và giảng viên chính là 15 ngày/ năm, giảng viên cao cấp là 7 ngày/ năm) nên giảng viên chủ yếu chỉ được nghe cán bộ địa phương hoặc cán bộ, giảng viên trường bạn trao đổi trong hội nghị chứ không trực tiếp làm hoặc tìm hiểu thực tế quá trình làm như thế nào nên hiệu quả thu được sau mỗi đợt thực tế chưa cao.

Những hạn chế như trên của hoạt động nghiên cứu thực tế là do nhiều nguyên nhân, song theo tôi  hạn chế trên là do một số nguyên nhân như sau:

Thứ nhất, một bộ phận giảng viên - chủ thể của hoạt động nghiên cứu thực tế chưa có nhận thức đầy đủ về ý nghĩa quan trọng của hoạt động nghiên cứu thực tế đối với việc nâng cao chất lượng bài giảng nên chưa có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đi nghiên cứu và trong quá trình nghiên cứu chưa thực sự cầu thị.

Thứ hai, phần lớn giảng viên của nhà trường là nữ giới đang trong độ tuổi sinh con nên gặp ít nhiều trở ngại nếu đi nghiên cứu thực tế ở cơ sở trong thời gian dài.

 Để nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu thực tế góp phần  nâng cao chất lượng bài giảng của giảng viên nhà trường, theo tôi cần thực hiện một số giải pháp như sau:

Một là, nâng cao nhận thức cho giảng viên về tầm quan trọng của hoạt động nghiên cứu  thực tế để đối với công tác soạn, giảng. Từ đó, mỗi giảng viên sẽ tích cực, chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung cần nghiên cứu và nghiêm túc trong suốt quá trình đi nghiên cứu để hoạt động nghiên cứu thực tế đạt hiệu quả cao, tránh tình trạng đi nghiên cứu thực tế một cách đối phó gây lãng phí thời gian, công sức và kinh phí.

Hai là, mỗi giảng viên khi xây dựng kế hoạch đi nghiên cứu thực tế cần đề xuất với Ban Giám hiệu chỉ đạo lãnh đạo các khoa liên hệ với địa phương, đơn vị để có sự chuẩn bị tài liệu, thông tin cần cung cấp khi đoàn đến nghiên cứu. Đồng thời,  bộ phận này cần tìm hiểu những vẫn đề cơ bản của nơi đoàn sẽ đến nghiên cứu và thông tin đầy đủ cho giảng viên . Từ đó, giảng viên chủ động chuẩn bị nội dung cần nghiên cứu cho phù hợp với nhiệm vụ chuyên môn được giao và đưa ra những đóng góp thực sự hữu ích cho công tác lãnh đạo, quản lý của địa phương. Có như vậy, hoạt động nghiên cứu thực tế không chỉ có ý nghĩa đối với cán bộ, giảng viên trực tiếp tham gia nghiên cứu mà góp phần nâng cao vị thế của nhà trường; đồng thời có tác động tích cực đối với các địa phương, đơn vị được lựa chọn nghiên cứu.

Ba là, nhà trường nên đa dạng hoá các hình thức tổ chức, nội dung và phương pháp nghiên cứu thực tế. Bên cạnh hai hình thức nghiên cứu thực tế là theo đoàn và phối hợp đi nghiên cứu thực tế với lớp như trên thì nhà trường nên tạo điều kiện cho cá nhân giảng viên đi nghiên cứu thực tế theo nhu cầu. Đồng thời, nhà trường cần thực hiện “quy định chế độ và định kỳ luân chuyển giảng viên đi thực tế cơ sở” như Thông báo số 181-TB/TW, ngày 03 tháng 9 năm 2008 của Ban bí thư về đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của trường chính trị cấp tỉnh và trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện đã đưa ra. Đây thực chất là việc cử giảng viên về làm việc tại cơ sở theo yêu cầu nhiệm vụ trong một thời gian nhất định, không quá 3 năm, trừ một số ngành, lĩnh vực do Chính phủ quy định (hay còn gọi là biệt phái cán bộ, viên chứ). Đây là công việc mới và khó đối với cả giảng viên và nhà trường, song  nếu thực hiện được sẽ giúp cho đội ngũ giảng viên có cơ hội rèn luyện, thử thách, nắm bắt thực tế. Từ đó, giúp giảng viên có thêm kỹ năng sống, kiến thức thực tiễn phong phú, sâu sắc để vận dụng hiệu quả vào công tác soạn, giảng từng bước nâng cao chất lượng bài giảng, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng mỗi nhà trường.

Bốn là, nhà trường cần có sự quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi về thời gian, kinh phí để tạo động lực cho giảng viên đối với hoạt động nghiên cứu thực tế; đồng thời cần thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động nghiên cứu thực tế của giảng viên trong suốt thời gian giảng viên đi nghiên cứu thực tế và đưa kết quả hoạt động nghiên cứu thực tế trở thành tiêu chí trong việc bình xét, xếp loại viên chức hằng năm.

Đất nước đang ngày càng phát triển, bên cạnh những thuận lợi vẫn còn không ít những khó khăn, thách thức đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý không chỉ đủ về số lượng mà còn  đảm bảo về chất lượng mới đảm đương được . Vì vậy, mỗi giảng viên  cần phải nâng cao chất lượng trong mỗi bài giảng lý luận, chính trị bằng nhiều giải pháp khác nhau, trong đó nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu thực tế là một trong những giải pháp quan trọng. Từ đó công tác đào tạo, bồi dưỡng của mỗi trường chính trị sẽ  đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, góp phần củng cố hệ thống chính trị, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ do Đại hội Đảng lần thứ XII đề ra.

Ghi chú: (1) Hồ Chí Minh toàn tập. Nxb CTQG, tập 5, tr.269.

            (2) Sdd, tập 5, tr.240